WKomedia w 5 aktach. Osoby występujące: Książę Wenecji, Książę Maroka,
Książę Aragonii - starający się o rękę Porcji;
Antonio - kupiec
wenecki; Bassanio - przyjaciel Antonia starający się o rękę Porcji;
Gratiano, Salerio, Solanio - przyjaciele Antonia i Bassania; Lorenzo -
zakochany w Jessice; Shylock - Żyd; Tubal - Żyd, przyjaciel Shylocka;
Lancelot Gobbo - wesołek, sługa Shylocka; stary Gobbo - ojciec
Lancelota; Leonardo - sługa Bassania; Baltazar, Stephano - słudzy
Porcji; Porcja - dziedziczka Belmontu; Nerissa - służebna Porcji;
Jessica - córka Shylocka; Magnifici Weneccy, Urzędnicy Trybunału,Stróż
Więzienny, Słudzy i Dworzanie. Miejsca akcji: Wenecja i dom Porcji w
Belmont.
Dla współczesnego widza sztuka ta w wielu miejscach wydawać się będzie
anachroniczna a zachowania bohaterów pozytywnych delikatnie mówiąc -
podejrzane. Tak więc, współczesny odbiorca podążając za myślą autora z
pewnością będzie polemizował z nią. Intryga komedii jest stosunkowo
prosta. W Belmont jest piękna, bogata i osierocona panna o imieniu
Porcja, o której rękę starają się różni książęta. W testamencie ojciec
Porcji okreslił sposób wyboru przyszłego mąż. Jest to loteria
polegajaca na wskazaniu jednej z trzech szkatuł - złotej, srebrnej i
ołowianej. Właściwa szkatuła zawiera miniaturowy wizerunek Porcji a
pozostałe - pouczenia moralne. Tymczasem w Wenecji mieszka niezamożny
człowiek o imieniu Bassanio, który poznał Porcję jeszcze za życia jej
ojca. Teraz, kiedy panna jest na wydaniu, Bassanio chce ubiegać się o
rękę panny. Do tej decyzji skłoniły go nie tylko uroda Porcji i to, że
onegdaj zainteresowała się nim, ale również względy materialne.
Bassanio we wczesnej młodości zaciągnął dług, którego nie może spłacić.
Małżeństwo z bogatą Porcją rozwiązałoby ten problem. Tyle, że Bassanio
nie ma pieniędzy nawet na podróż. W tej sytuacji zwraca się z prośbą o
pożyczkę do starego przyjaciela Antonia, zamożnego kupca weneckiego.
Antonio znany jest z tego, że w biedzie wspiera przyjaciół materialnie.
Tym razem jednak nie ma pieniędzy, bo zakupił towary, które płyną do
Wenecji na 4 statkach. . Prośba przyjaciela jest dla niego jednak tak
ważna, że decyduje się zaciągnąć pożyczkę u Żyda Shylocka. Shylock i
Antonio serdecznie nienawidzą się.Dzieli ich właściwie wszystko -
narodowość, wyznanie i podejście do finansów. Antonio, chrześcijanin
gardzi zyskiem z oprocentowania pożyczek / jest to lichwa /, podczas,
gdy Shylock uważa pobrane oprocentowanie za godziwy zysk, ponieważ jego
religia nie zakazuje takiego sposobu zarobkowania. Efektem umowy między
dwiema nienawidzącymi się osobami jest niedorzeczny kontrakt. Mówi on,
że jeśli pożyczka nie zostanie zwrócona w terminie Shylock ma prawo
wziąć funt mięsa z ciała Antonia. Wypadki toczą się tak, że zwrot
pożyczki w terminie nie jest możliwy. Co prawda, Bassanio zdobywa rękę
a tym samym majątek Porcji ale do Wenecji dociera wieść, że statki z
towarami Antonia rozbiły się i Antonio jest bankrutem. Jednocześnie na
Shylocka spada nieszczęście - jego córka Jessica ograbiła ojca, uciekła
z domu, zmieniła wyznanie i poślubiła ukochanego Lorenza. W tej
sytuacji Shylock myśli już tylko o rozładowaniu swojej rozpaczy i
gniewu na kimkolwiek. Postanawia bezwzględnie wyegzekwować umowę
zawartą z Antoniem. Dla Antonia oznacza to śmierć. Na pomoc do Wenecji
przybywa Porcja ze służebną Nerissą - obie w męskim przebraniu. Porcja
odgrywa rolę uczonego doktora praw, który broni interesów Antonia. Każe
ona wziąć Shylockowi dokładnie funt mięsa z ciała Antonia w taki sposób
by nie uronić ani kropli krwi, bo umowa krwi nie dotyczy. Dla Shylocka
ten proces sądowy kończy się fatalnie - zostaje na koniec sam oskarżony
o nastawanie na życie Antonia. Sędziowie odpłacają okrucieństwem za
okrucieństwo - konfiskują jego majątek / po części na rzecz
niechcianego zięcia Lorenza i zbiegłej córki / oraz po groźbą śmierci
każą mu zmienić wyznanie. Ponieważ jednak jest to komedia, więc opróczszczęśliwego małżęństwa Bassania z Porcją jest idrugie szczęśliwe
małżeństwo - służebna Narissa i Leonardo, sługa Bassania a także
zabawne nieporozumienie związane z pierścieniami, które panowie dostali
od narzeczonych, mieli traktować jak relikwie a obdarowali nimi doktora
praw i jego pomocnika. Na zakończenie okazuje się, że 3 statki Antonia
ocalały i dotarły do Wenecji.